Ulica ta jest jedyną łącząca bezpośrednio plac Zamkowy i Rynek Starego Miasta, a jednocześnie najczęściej uczęszczaną przez turystów. To tu mieszczą się liczne antykwariaty i sklepy. Tylko tutaj możemy spotkać warszawskiego pucybuta, zamyśloną staruszkę, tu zaczepić nas może mężczyzna z wiadrem róż. Tutaj przenieść się możesz w magiczny świat ponurej średniowiecznej katedry, poczuć się jej częścią i zaraz potem skonfrontować ją z barwną, artystyczną rzeczywistością. To tu usłyszysz wiele języków, tu zachwycisz się pięknem starodawnej uliczki.    
Świętojańska ma 170 m długości 10 m szerokości. Niegdyś nazywana była Grodzką lub Zamkową. Ulica leży na dawnym szlaku komunikacyjnym. Rozpoczynała ją nieistniejąca już dziś brama Krakowska. Już w XV w. była cała zabudowana, mieściły się tutaj głownie mieszkania bogatych kupców, złotników i duchownych, a także stajnie i apteki przydworne.

   W początkach XIV wzniesiono parafialny kościół św. Jana (stąd jej nazwa).W ciągu XV i XVI wieku wzniesiono kamienice gotyckie, gdzie mieszkali bogaci mieszczanie. Od końca XVI w. na Świętojańską ściągali warszawscy księgarze. W XVII znowu znajdowały się tu głownie posesje służące królowi, takie jak stajnie czy apteki. W XVII Świętojańska była najludniejszą ulicą Starego Miasta, zamieszkiwały ją rodziny kupieckie, rzemieślnicze, bankierzy i urzędnicy. W XIX ulica zubożała. W czasie powstania warszawskiego toczyły się tu krwawe walki, a cała zabudowa została zniszczona. Po wojnie do 1958 ulica została odbudowana. Przywrócono także dwa przejścia łączące Świętojańską i Piwną.
   Na początku ulicy, pod nr 2, stoi kamienica wybudowana w XV w. Niegdyś między nią, a narożnikiem zamku biegł mur, w którym znajdowała się brama wjazdowa na Dziedziniec Kuchenny rezydencji. Kiedyś stanowiła własność księży misjonarzy Po przeciwnej stronie uwagę zwraca kamienna rzeźba kobiety z koszem i dzieckiem przy boku, umieszczona pomiędzy oknami kamienicy nr 11. Jest to dzieło Piotra Kanna nazywane Mieszczką warszawską, wykonane podczas odbudowy Starówki. Sama kamienica wybudowana została w renesansie.

   W kamienicy nr 1 w poł. XVII mieszkał A. Jastrzębski, muzyk i budowniczy. Za kościołem Jezuitów po nieparzystej stronie znajduje się pod nr 31 XVII-wieczna kamienica rodziny Czemplińskich, zwana „Pod Okrętem”. Nad jej portalem jest wykute w piaskowcu godło kupieckie, przedstawiające żaglowiec na wzburzonej fali-stąd popularna nazwa budynku. Pierwotnie na portalu po herbem znajdował się krzyż, ale po odbudowie nie przywrócono go.
   Kamienica nr 12B (hip. 8) pierwotnie była oficyną kamienicy rynkowej nr 13. W 1508 r. wzniesiony przez właściciela posesji Jana Wilczka jednotraktowy budynek murowany. W końcu w. XVI i na początku w. XVII własność Erlerów, od których dziedziczony przez Pawła Fabrycjusza, księgarza. W 1636 zniszczony; odremontowany po 1669 przez właściciela całej posesji Klaudiusza Henrietta i połączony z nowym budynkiem wzniesionym na miejscu dawnego podwórza (ul. Świętojańska nr 14); wraz z nim należy do Knaba. W połowie w. XVIII cała parcela własnością Ambrożego Tomasza Czempińskiego, regenta metryki skarbu koronnego. Przed 1944 elewacja wspólna z kamienicą rynkową (nr 13) i ul. Świętojańska nr 14; dawna oficyna wyodrębniona wysokim dachem z wystawkami.

Po zniszczeniu 1944 pozostały mury. piwnic, częściowo ze sklepieniami, oraz częściowo mury parteru. Po rozebraniu pozostałości (z wyjątkiem murów piwnic) odbudowana 1953-55 wg proj. Stefana Krasińskiego; nowo projektowana z zachowaniem jedynie liczby kondygnacji (trzy, dodano mieszkalne poddasze) i osi (dwie). W piwnicach ściany boczne, gotyckie, zapewne z 1508.

© Gimnazjum 30